Arkade Blog

Chronos, Kairos en corona

Door Rosa van Bottenburg, Onderwijsbegeleider identiteit en levensbeschouwing

 

De aardbeienplantjes op mijn balkon groeien als kool. De groen gespikkelde vruchtjes worden groter met de dag en het zal niet lang duren voordat ze rood kleuren. Als ik ‘s ochtends vroeg de deur uit ga, op weg om ergens in het land een klas les te geven of een schoolteam te begeleiden, dan voel ik dat de warmte in de lucht hangt. Mijn agenda zegt dat het juni 2021 is, maar ik kan het eigenlijk niet geloven. Hoe ben ik hier beland?

Het lijkt of de tijd zich de laatste periode anders gedraagt dan ik gewend ben. Een jaar heeft nog steeds 365 dagen, een dag telt nog altijd 24 uur. De klok is niet veranderd, maar mijn beleving van tijd wel. Het afgelopen schooljaar raasde aan me voorbij, maar kroop bij tijd en wijle ook voort in het tempo van een slak. Corona hield mij binnen in huis – benauwend en voorspelbaar, maar gaf me ook de ruimte om naar binnen te keren en mij te focussen op de nieuwe rol die ik sinds november heb: het moederschap. De grenzen van ons kersverse nestje hoefde ik nauwelijks te bewaken, er lag toch niets of niemand op de loer.

Laatst hoorde ik mezelf zeggen tegen mijn vriend: “Het is zo vreemd. De dagen met ons kleintje duren langer dan ooit en toch is de tijd nog nooit zo snel gegaan.” Tijd is een wonderlijk fenomeen dat enerzijds onveranderlijk is en universeel. Anderzijds is de beleving ervan totaal individueel en context afhankelijk. Het is balanceren tussen Chronos en Kairos, beide gezichten van de tijd in de Griekse mythologie.  De een is verantwoordelijk voor de kloktijd (Chronos) en de ander (Kairos) de personificatie van de gelegenheid, het juiste moment en de innerlijke tijdsbeleving. Als de gelegenheid zich voordoet te grijpen bij die ene haarlok op zijn hoofd. “De vertraagde tijd die als een ruime jas om je heen zit.” of “de ware tijd die tot leven komt als de klokken zwijgen”, zoals Joke Harmsen het omschrijft in haar boek Kairos, een nieuwe bevlogenheid.

Corona zorgde ervoor dat Chronos noodgedwongen een toontje lager moest zingen. De klok, tijdsdruk en aanverwante haast verdween voor even naar de achtergrond. Kairos liet zich makkelijker grijpen, waardoor mensen meer ruimte, rust en creativiteit ervoeren. De sociale en maatschappelijke beperkingen zorgden voor een nieuw gevoel van betrekkelijke vrijheid. Naast alle vreselijke gevolgen die de pandemie met zich meebrengt, boden alle beperkingen ook de ruimte aan een Kairotisch intermezzo.

Fijn toch, hoe de leegte van deze pandemie voor positieve ruimte kan zorgen. Toch merkt ik bij mezelf – naast mijn geluk als kersverse moeder – dat ik ook een knauw gekregen heb van de afgelopen tijd. Ik merk dat ‘de rek er een beetje uit is’. De spreekwoordelijke veer, die ervoor moet zorgen dat ik overeind blijf en flexibel beweeg tussen voor- en tegenspoed, moet gesmeerd worden. Ik wil de wereld weer in en mijn geliefde in mijn armen sluiten. En ik ben hierin niet de enige. Veel scholen en kinderen hebben het zwaar gehad dit schooljaar en hebben behoefte aan wat onderhoud van hun ‘veer’. Ik gun het leerlingen, leerkrachten en directeuren dat zij volgend schooljaar weer fris kunnen beginnen.

Om dit schooljaar achter je te kunnen laten, moet je wel eerst stil kunnen staan bij de pijn die je hebt ervaren. Arkade heeft hiervoor een mooi programma ontwikkeld waarin leerlingen én leerkrachten ondersteuning geboden wordt om veerkrachtig te blijven in deze onzeker tijd. Vraag hier maar eens naar bij mij of mijn collega’s.

Ik kijk nog maar een keertje in mijn agenda. Juni 2021, ja het staat er echt. Ik hoop dat ik deze laatste weken voor de zomervakantie goed kan afsluiten met scholen. En dan volgens schooljaar weer fris aan de start. In balans, met oog voor Chronos én Kairos.

De aardbeienplantjes op mijn balkon groeien als kool. De groen gespikkelde vruchtjes worden groter met de dag en het zal niet lang duren voordat ze rood kleuren. Als ik ‘s ochtends vroeg de deur uit ga, op weg om ergens in het land een klas les te geven of een schoolteam te begeleiden, dan voel ik dat de warmte in de lucht hangt. Mijn agenda zegt dat het juni 2021 is, maar ik kan het eigenlijk niet geloven. Hoe ben ik hier beland?

Het lijkt of de tijd zich de laatste periode anders gedraagt dan ik gewend ben. Een jaar heeft nog steeds 365 dagen, een dag telt nog altijd 24 uur. De klok is niet veranderd, maar mijn beleving van tijd wel. Het afgelopen schooljaar raasde aan me voorbij, maar kroop bij tijd en wijle ook voort in het tempo van een slak. Corona hield mij binnen in huis – benauwend en voorspelbaar, maar gaf me ook de ruimte om naar binnen te keren en mij te focussen op de nieuwe rol die ik sinds november heb: het moederschap. De grenzen van ons kersverse nestje hoefde ik nauwelijks te bewaken, er lag toch niets of niemand op de loer.

Laatst hoorde ik mezelf zeggen tegen mijn vriend: “Het is zo vreemd. De dagen met ons kleintje duren langer dan ooit en toch is de tijd nog nooit zo snel gegaan.” Tijd is een wonderlijk fenomeen dat enerzijds onveranderlijk is en universeel. Anderzijds is de beleving ervan totaal individueel en context afhankelijk. Het is balanceren tussen Chronos en Kairos, beide gezichten van de tijd in de Griekse mythologie.  De een is verantwoordelijk voor de kloktijd (Chronos) en de ander (Kairos) de personificatie van de gelegenheid, het juiste moment en de innerlijke tijdsbeleving. Als de gelegenheid zich voordoet te grijpen bij die ene haarlok op zijn hoofd. “De vertraagde tijd die als een ruime jas om je heen zit.” of “de ware tijd die tot leven komt als de klokken zwijgen”, zoals Joke Harmsen het omschrijft in haar boek Kairos, een nieuwe bevlogenheid.

Corona zorgde ervoor dat Chronos noodgedwongen een toontje lager moest zingen. De klok, tijdsdruk en aanverwante haast verdween voor even naar de achtergrond. Kairos liet zich makkelijker grijpen, waardoor mensen meer ruimte, rust en creativiteit ervoeren. De sociale en maatschappelijke beperkingen zorgden voor een nieuw gevoel van betrekkelijke vrijheid. Naast alle vreselijke gevolgen die de pandemie met zich meebrengt, boden alle beperkingen ook de ruimte aan een Kairotisch intermezzo.

Fijn toch, hoe de leegte van deze pandemie voor positieve ruimte kan zorgen. Toch merkt ik bij mezelf – naast mijn geluk als kersverse moeder – dat ik ook een knauw gekregen heb van de afgelopen tijd. Ik merk dat ‘de rek er een beetje uit is’. De spreekwoordelijke veer, die ervoor moet zorgen dat ik overeind blijf en flexibel beweeg tussen voor- en tegenspoed, moet gesmeerd worden. Ik wil de wereld weer in en mijn geliefde in mijn armen sluiten. En ik ben hierin niet de enige. Veel scholen en kinderen hebben het zwaar gehad dit schooljaar en hebben behoefte aan wat onderhoud van hun ‘veer’. Ik gun het leerlingen, leerkrachten en directeuren dat zij volgend schooljaar weer fris kunnen beginnen.

Om dit schooljaar achter je te kunnen laten, moet je wel eerst stil kunnen staan bij de pijn die je hebt ervaren. Arkade heeft hiervoor een mooi programma ontwikkeld waarin leerlingen én leerkrachten ondersteuning geboden wordt om veerkrachtig te blijven in deze onzeker tijd. Vraag hier maar eens naar bij mij of mijn collega’s.

Ik kijk nog maar een keertje in mijn agenda. Juni 2021, ja het staat er echt. Ik hoop dat ik deze laatste weken voor de zomervakantie goed kan afsluiten met scholen. En dan volgens schooljaar weer fris aan de start. In balans, met oog voor Chronos én Kairos.

 

Auteur van dit bericht

Rosa van Bottenburg, Onderwijsbegeleider identiteit en levensbeschouwing:

‘Oprecht contact maken met iemand die anders lijkt te zijn dan jij kan spannend aanvoelen, maar is vooral verrijkend. Kinderen zich hiervan bewust laten worden is voor mij een uitdaging.’