twitter-logo-2 facebook-art Arkade LinkedIn

Arkade-logo01

 

  FRP3726-1024

Wil Slob kritische of brave burgers?

Het zal u vast niet ontgaan zijn: minister Slob wil de wetgeving rondom burgerschapsonderwijs aanscherpen. Daarbij wil hij expliciet maken dat scholen aandacht moeten besteden aan vrijheid, mensenrechten, de rechtstaat en de democratie. Ook hebben leerlingen competenties nodig die hen in staat stellen actief deel uit te maken van de samenleving. Veel scholen hebben behoefte aan duidelijkheid omtrent het burgerschapsonderwijs: wat wordt er nu van ons verwacht? Daar komt de minister met de voorgenomen wetgeving aan tegemoet. Tegelijkertijd verankert hij hiermee het onderwijs in de waarden waar onze grondwet en samenleving op zijn gebaseerd. Hoewel scholen altijd huiverig zijn voor een extra portie op hun bordje, kan niemand het belang van dit onderwijs ontkennen. Scholen doen dan ook al heel veel op dit gebied. Wij denken dat het helpt om als school vooral na te denken over je visie op goed burgerschap en deze te verbinden met je eigen schoolvisie. Maar wat is dan goed burgerschap? Wanneer maak je nu actief deel uit van de samenleving? Moet je dan stemmen? Of je buurt opruimen? Of mag je ook de hele dag op de bank zitten?

Dit is een vraag die niet simpel in leerdoelen is te vangen, maar gaat over de normatief-ethische vraag naar goed samenleven. Is een goed burger iemand die zich aanpast aan de samenleving, of willen we ook dat burgers kritisch zijn op de samenleving? Erasmus zei: ‘een goed burger is een niet-burger’. Dat wil zeggen dat een kritische houding en dialogische vaardigheden van het grootste belang zijn voor burgerschapsvorming. Een goed burger kan mensenrechten tegen elkaar afwegen. Een goed burger kan de democratische rechtstaat kritisch bevragen. Wanneer we een leger van brave burgers creëren, ondergraven we onze democratische rechtstaat.  

Je zou aan Slob’s voorgenomen wet kunnen voldoen door lessen te geven over de betekenis van vrijheid, over mensenrechten en door de kennis van de staatsinrichting en democratie over te dragen. Hier zijn we het helemaal mee eens. Maar als je ook kritische burgers wilt, dan vraagt dat ook dat we onze leerlingen bepaalde vaardigheden meegeven en misschien zelfs een kritisch-democratische houding aanleren.

Daarom denken we bij Arkade dat burgerschap en levensbeschouwing samen dienen te gaan: onderwijs dat gaat over de vraag naar het goede (samen)leven. Dan kom je uit op brede vorming (Bildung) van leerlingen, waarbij je bijzondere identiteit als school een grote rol kan spelen. Arkade begeleidt scholen op het gebied van burgerschapsvorming en helpt u een gedragen visie te ontwikkelen. Dit helpt om meer lijn te brengen in het aanbod dat je als school al hebt en om het waar nodig is aan te scherpen om het zo nog sterker te maken. Neem gerust contact op om hier met ons van gedachten over te wisselen. 

De voorgenomen wetswijziging is hier te lezen, en iedereen wordt uitgenodigd om daarop te reageren. Dus pak die kans!