twitter-logo-2 facebook-art Arkade LinkedIn

Arkade-logo01

 

 ramadan-greetings1

Tips tijdens Ramadan

Veel scholen worstelen elk jaar met vastende kinderen in de islamitische vastenmaand Ramadan. Sommige leerkrachten storen zich er aan dat vastende kinderen moe zijn, zich slecht concentreren en er futloos bijzitten. Hoe kunnen scholen hier het best mee omgaan?

In de voor moslims heilige maand Ramadan, onthouden praktiserende volwassen moslims zich vanaf de ochtendschemering tot zonsondergang van eten en drinken. Dit ter nagedachtenis aan het begin van de openbaring van de Koran aan de profeet Mohammed meer dan 1400 jaar geleden, maar ook als innerlijk reinigingsritueel en uit solidariteit met de armen. Veel moslimkinderen doen al - voordat zij de puberteit bereiken - vrijwillig mee en vasten een deel van de maand en soms zelfs de hele maand mee.

Aan de ene kant willen veel scholen de godsdienstvrijheid van leerlingen en ouders respecteren en de kinderen of hun ouders niet opleggen het vasten te verbreken. Aan de andere kant willen ze het onderwerp wel bespreekbaar maken, maar vragen ze zich af hoe ze dit gesprek op een constructieve manier kunnen voeren.

Redenen om mee te vasten

In theorie hoeven - volgens de islamitische leer - kinderen die de puberteit niet hebben bereikt of er fysiek niet klaar voor zijn, niet eens mee te vasten. Dat veel moslimkinderen toch meedoen kan verschillende redenen hebben. Een reden kan zijn dat ze door hun ouders daartoe worden gestimuleerd. Soms echter vasten moslimkinderen mee, tegen de wil in van de ouders, omdat ze het als een uitdaging zien en om hun ‘volwassenheid’ te bewijzen. Het volledig mee vasten in de Ramadan wordt namelijk gezien als een overgangsritueel van kind naar volwassenheid. Een andere reden dat kinderen mee vasten, is omdat ze zich geroepen voelen omdat vriendjes en vriendinnetjes ook meedoen.

Dialoogvoorstellen

Als school kun je kinderen niet dwingen het vasten te verbreken, maar je hebt wel de mogelijkheid de dialoog met leerlingen en ouders aan te gaan. Door te wijzen op het achterliggende idee dat moslims enkel en alleen God dienen te aanbidden en enkel en alleen voor God dienen te vasten en niemand anders, kunnen vastende kinderen aangespoord worden niet over andere kinderen die niet vasten te oordelen. Omgekeerd dienen niet-vastende kinderen respect te tonen voor kinderen die vrijwillig wel vasten.

Als leerkrachten hinder vinden van vastende kinderen, omdat dit ten koste gaat van de schoolprestaties kan men proberen met ouders hierover in dialoog te treden. Het is belangrijk om bij de ouders te benadrukken dat het belang van het kind voorop staat en de waarde die zij hechten aan de Ramadan niet ter discussie staat. Vervolgens is het dan zaak te zoeken naar creatieve oplossingen waar de school en ouders zich beiden in kunnen vinden.

Een creatief voorstel is dat de school met ouders afspreekt dat kinderen alleen op vrije dagen vasten, of alleen wanneer het niet warm is of wanneer er geen activiteiten gepland staan. Ook kan men voorstellen dat kinderen die willen vasten dat niet elke dag doen maar enkel een deel van de maand of dat ze alleen halve dagen vasten. De vastende kinderen zouden bijvoorbeeld kunnen ontbijten en pas na de lunch stoppen met eten en drinken, zodat ze in de avond tegelijk met de familie het vasten kunnen verbreken. 

Om ouders tegemoet te treden, kan de school voorstellen om in de klas aandacht te besteden aan de betekenis van de Ramadan en het vasten.  Vasten is voor moslims veel meer dan enkel niet eten en drinken maar ook goed gedrag, zelfreflectie, zelfbeheersing (niet boos worden), liefdadigheid, solidariteit, eerlijkheid en geduld.  Door stil te staan bij deze waarden en er concrete acties aan te verbinden - zoals een geldinzamelingsactie voor een goed doel of door een dagelijks reflectiemoment in het teken van de waarden van de Ramadan - kunnen kinderen tot het besef komen dat ze mee kunnen doen aan de Ramadan zonder (qua eten en drinken) te hoeven vasten.

Wilt u meer informatie, dan kunt u contact opnemen met Kamel Essabane, onderwijsbegeleider bij Arkade