twitter-logo-2 facebook-art Arkade LinkedIn

Arkade-logo01

 

  • Onze openbare school is multicultureel. Arkade helpt ons met een afgewogen lesprogramma over de vijf wereldgodsdiensten.

  • Hoe kunnen wij onze christelijke identiteit als een kwaliteit laten weerklinken in onze school?

  • Het overlijden van een moeder had een enorme impact. Arkade hielp ons het rouwproces op school te begeleiden.

  • Leerkrachten hadden moeite met de betekenis van Pasen. Wij wilden als team teruggaan naar de essentie van dit religieuze feest.

  • Wij gaan fuseren met een ander schoolbestuur. Arkade begeleidt ons bij de invulling van onze nieuwe identiteit.

  • De ouders vroegen om een ouderavond over onze schoolidentiteit. Arkade verzorgde een inspirerend programma.

verhalen vertellen

"Een vraag van een kind is geen oproep om een antwoord te geven, maar een uitnodiging om samen een onderzoek aan te gaan"*


Toen een aantal jaren geleden het boek ‘Verhalen vertellen en vragen stellen’ van Tamar Kopmels uitkwam ben ik daar meteen ingedoken en zag ik al snel dat dit boek niet alleen nuttig is voor leerkrachten in spe – het boek wordt gebruikt op een groot aantal PABO opleidingen -, maar dat Arkade dit ook kan inzetten in de trainingen levensbeschouwelijk leren. Nu is de tweede druk verschenen en daarover ging ik in gesprek met auteur Tamar Kopmels.

Tamar is werkzaam als educatief expert op het gebied van levensbeschouwelijk leren in het basisonderwijs, onder andere voor VOS/ABB. In deze corona tijd reis ik niet af om haar te zien, maar bel ik haar op. Wat volgt is een levendig en inspirerend gesprek. We delen onze ervaringen in het trainen van leerkrachten op het gebied van levensbeschouwelijke vaardigheden en ik vraag Tamar naar het ontstaan van deze tweede herziene druk van het boek. Naar aanleiding van ontwikkelingen in de samenleving en het onderwijsveld is deze editie volledig geactualiseerd. We hebben het over de ontwikkeling in de afgelopen jaren, waarbij de leerlingenpopulatie voortdurend verandert en er een steeds grotere levensbeschouwelijke diversiteit is. Niet alleen in de klas maar ook in het leerkrachten team zelf. Leerkrachten krijgen niet meer vanzelfsprekend een geloof van huis uit mee, maar we zien wel – zeker bij jonge leerkrachten – een grote openheid en nieuwsgierigheid naar wat de oude verhalen uit verschillende tradities te zeggen kunnen hebben. Tamar vertelt me over de vakdidactiek die ze ontwikkeld heeft, die start vanuit de levensvragen van kinderen, dat is het uitgangspunt. In het boek laat ze zien dat de verhalen die vaak al eeuwenlang zijn doorgegeven zeker niet stoffig zijn, maar dat ze raken aan die levensvragen van kinderen (én leerkrachten). Er is soms een verlegenheid of koudwatervrees van leerkrachten om verhalen in te zetten. “Ik ben zelf helemaal niet met die verhalen opgegroeid, kan ik ze dan wel zomaar in mijn klas vertellen?” ‘Laat het verhaal zijn werk doen in de klas’, is één van de belangrijke adviezen in het boek, maar ook: ‘leer goede vragen stellen’ bij het verhaal. Vaak blijven leerkrachten hangen bij wat meer oppervlakkige vragen, maar Tamar laat zien dat je een vaardigheid kunt ontwikkelen om verschillende type vragen te stellen. Hierbij ga je van ervaringsgerichte vragen naar meer verdiepende, levensbeschouwelijke vragen. Je kunt hiermee diepgang en kwaliteit brengen in zowel georganiseerde lessen levensbeschouwing als ook op spontane momenten waarbij levensvragen van leerlingen ter sprake komen.


Wat verder opvalt aan deze tweede druk is het nieuwe hoofdstuk over vieren. Tamar vertelt me over de opzet van dit hoofdstuk. Een viering is eigenlijk een vorm om te werken aan levensbeschouwelijk leren. Anders dan een levensbeschouwelijke les in de klas, die soms vrij cognitief kan zijn, is er bij een viering ruimte voor de ervaring, voor het samen mee maken van een ritueel moment. Ook bij een feest of viering kun je de levensvragen als focus nemen. Wat vieren we hier? Over welke levensvragen en thema’s gaat dit feest? Als je dat als vertrekpunt neemt, kun je van daaruit naar vormen zoeken om de viering gestalte te geven die goed passen bij zowel de identiteit van de school als ook de leerlingenpopulatie.


Net als de vorige editie bestaat dit boek uit twee delen: het eerste deel met een Vakdidactiek Levensbeschouwing en Geestelijke stromingen, en het tweede deel met 68 verhalen uit verschillende tradities die gaan over de negen belangrijkste levensvragen. Een grote bron van inspiratie voor leerkrachten om aan de slag te gaan met levensbeschouwing in de klas.


Voor meer informatie over het boek Verhalen vertellen en vragen stellen: www.noordhoff.nl
Voor meer informatie over een training levensbeschouwelijk leren, neem contact op met Evelijn Jebbink (e.jebink@arkade.nl), onderwijsbegeleider identiteit & levensbeschouwing.

 

 *Uit: Verhalen vertellen en vragen stellen, p. 83