twitter-logo-2 facebook-art Arkade LinkedIn

Arkade-logo01

 

  • Onze openbare school is multicultureel. Arkade helpt ons met een afgewogen lesprogramma over de vijf wereldgodsdiensten.

  • Hoe kunnen wij onze christelijke identiteit als een kwaliteit laten weerklinken in onze school?

  • Het overlijden van een moeder had een enorme impact. Arkade hielp ons het rouwproces op school te begeleiden.

  • Leerkrachten hadden moeite met de betekenis van Pasen. Wij wilden als team teruggaan naar de essentie van dit religieuze feest.

  • Wij gaan fuseren met een ander schoolbestuur. Arkade begeleidt ons bij de invulling van onze nieuwe identiteit.

  • De ouders vroegen om een ouderavond over onze schoolidentiteit. Arkade verzorgde een inspirerend programma.

Moeilijke vragen

Door Kamel Essabane, onderwijsbegeleider identiteit en levensbeschouwing

kamel totaal edited

Onlangs sprak ik een Syrische vluchteling die me bewust maakte van de plaats van religie in onze samenleving. Hij vertelde dat levensbeschouwelijke diversiteit hem niet vreemd was, omdat hij in Syrië altijd zowel islamitische als christelijke vrienden heeft gehad. Toch ervoer hij dat de situatie in Nederland anders is. In Syrië, zo vertelde hij, was religie onder zijn vrienden bijna nooit onderwerp van discussie. Eenmaal in Nederland ervoer hij echter dat hij constant bevraagd werd over zijn geloof, met soms hele moeilijke vragen waar hij geen antwoord op wist en nooit over had nagedacht. Soms werd hij in de verdediging geduwd. Dan werd hem verweten niet kritisch te zijn over zijn eigen religie. Tegelijkertijd had hij het idee dat sommige mensen die moeilijke vragen niet stelden uit oprechte interesse maar met een dubbele agenda. Namelijk om hem in verlegenheid te brengen of te bekeren. Hij vond het jammer aan Nederland dat men de religieuze diversiteit problematiseert in plaats van accepteert.

Zijn observatie zette me aan het denken. Klopt dit beeld van Nederland? Ik bedacht me dat in het Nederland van mijn jeugd - in mijn vriendenkring en op school – het onderwerp religie nauwelijks ter sprake kwam en nog minder vaak werd geproblematiseerd. Religieuze verschillen werden vooral als culturele verschillen beschouwd. Over wat religie en levensbeschouwing voor mensen betekende heerste een sfeer van onverschilligheid. In het nieuwe millennium is met de opkomst van Pim Fortuyn en de aanslagen van 9/11 het dominante discours echter veranderd, waarbij de islam en religieuze diversiteit in het algemeen als problematisch worden beschouwd. Met de komst van vluchtelingen uit het Midden-Oosten is daar een nieuwe dimensie aan toegevoegd.

Aan de ene kant vind ik het mooi dat we de onverschilligheid ten opzichte van religie en levensbeschouwing achter ons hebben gelaten. Vragen over de levensbeschouwing van de ander leiden immers tot verdieping van relaties en zorgen ervoor dat we elkaar, onszelf beter leren kennen en we niet langer langs elkaar heen leven. Aan de andere kant bedacht ik me dat het kritisch bevragen van je eigen levensbeschouwing een pijnlijk proces kan zijn. Levensbeschouwelijke vragen raken immers aan onze persoonlijke identiteiten. Om het proces vruchtbaar te laten verlopen is moed, maar ook enige voorzichtigheid en respect nodig. We lijken als samenleving te zijn doorgeschoten van een cultuur van onverschilligheid naar een cultuur van het problematiseren van levensbeschouwelijke diversiteit. Ik zie daarom een taak weggelegd voor het onderwijs om dit tij te keren. De school moet een veilige oefenplaats worden waarin interlevensbeschouwelijk dialogiseren en vreedzaam samenleven centraal staan. Maar ook een plek waar op een gezonde manier ruimte is voor (zelf)kritiek en de moeilijke vragen. 

diversity